Karwat Stanisław

    Imiona: Stanisław
    Nazwisko: Karwat
    Data i miejsce urodzenia: ok. 1790r. Łychów pow. lubelski woj. lubelskie
    Data i miejsce zgonu: 27.04.1842r. Tarnawka pow. lubelski woj. lubelskie
    Młyn: 1842r. Tarnawka pow. lubelski woj. lubelskie

Ojciec: Józef
Matka: Kunegunda Bernat Sobieszczańska
Żona: Klara Rzeczycka
Dzieci: 1818r. Julianna?, 1819r. Franciszek?, 1822r. Teresa Marianna?, 1822r. Jadwiga?, 1826r. Konstancja, 1828r. Jan,  1829r. Tekla,  1832r. Feliks Jan.
Źródło: A.S.C. parafii Targowisko u. 1818/10, 1819/19, 1822/5, 1823/49, 1826/25, 1828/69, m. 1816/33, z. 1814/24, 1817/15, 1828/35, 1829/45 1842/21, 1842/33.

Herb Murdelio fot. Wikipedia
Herb Murdelio fot. Wikipedia

Uwaga:
Historia rodziny Stanisława Karwata herbu Murdelio to historia pauperyzacji rodzin drobnej szlachty i przechodzenie ich do stanu plebejskiego po Powstaniu Listopadowym. Ojcem Stanisława był Józef Karwat. Przed 1790r. Józef Karwat ożenił się z Kunegundą z Bernatów Sobieszczańskich i osiadł we wsi Łychów w parafii Rzeczyca Ziemiańska. Mieli czworo dzieci : Stanisława ur. ok. 1790r., Agnieszkę po mężu noszącą nazwisko Dolecka ur. ok. 1793r. , Macieja ur. w 1799r. i Franciszkę po mężu Kośmińską ur. ok 1803r. Pomiędzy rokiem 1803 a 1814 rodzina Józefa Karwata przeniosła się do wsi Tarnawka gdzie Stanisław wszedł w posiadanie części wsi, prawem zastawu. Stanisław Karwat w 1816 r. już jako dziedziczny właściciel części wsi Tarnawka ożenił się z Klarą Rzeczycką córką Franciszka i Marianny z Ołtarzewskich także dziedzicznych właścicieli części wsi Tarnawka. Mieli oni ośmioro dzieci. Przed rokiem 1842 Stanisław został młynarzem w Tarnawce. Nie wiadomo czy młyn wybudował, wydzierżawił czy też po prostu był we młynie pracownikiem najemnym. W 1842r. Nastąpiły w tej rodzinie tragiczne wydarzenia. W kwietniu tego roku zmarł Stanisław Karwat a w czerwcu zmarła jego żona Klara. Dwoje z ich dzieci zmarło już wcześniej, w 1828r. Jan a w 1829r. Konstancja. Co się stało z pozostałymi dziećmi jak na razie nie udało się ustalić. Na całkowitą pauperyzację tej szlacheckiej rodziny wskazuje fakt, że w akcie zgonu Klary wpisano, że zmarła jako żebraczka.
Rodzina Karwatów ma niezwykle ciekawe i chwalebne początki. Wywodzi się ona od rycerza Jerzego Murdelio, który w czasach Władysława Jagiełły przybył z Chorwacji do Polski. Powodem jego emigracji było być może przyłączenie Chorwacji do Węgier, gdyż zaangażował się on po stronie Jana Olbrachta w jego wojnę z bratem Władysławem, królem Czech o schedę po Macieju Korwinie królu Węgier. Jak pisze Bielski w swojej Kronice Polskiej Jerzy Murdelio zginął w bitwie pod Preszowem w 1492r.. Jerzy pozostawił po sobie podobno pięciu synów. Jeden z jego potomków jak podaje Paprocki, Kasper Młodawski, brał udział w wojnie z Rosją o Inflanty i w 1568r. zdobył na Moskwie zamek Smeltyn. Niestety nic nie wiadomo o zamku Smeltyn. Być może chodzi tutaj o zamek Ułła w obwodzie witebskim, dzisiaj na Białorusi, zdobyty w tymże roku przez wojska polskie.
Lech Dziedzic