Getlerowie – młyny w Skrzeszowie i Bielanach

Autor: Robert Wielgórski

Getlerowie – młyny w Skrzeszewie i Bielanach z terenów obecnego powiatu sokołowskiego, województwa mazowieckiego

Rodzina prawdopodobnie wywodziła się od hutników szkła z Austrii lub austriackich Czech, zajęła się młynarstwem dopiero w II poł. XIX w.

Informacje, które posiadam dotyczą dwóch synów Stanisława Getlera (13.07.1860 – 28.03.1913), o którym nie wiem czy sam był młynarzem. Wraz z żoną – Kamilą z Rucińskich miał natomiast co najmniej dwóch synów, którzy zostali młynarzami: Władysława i Józefa. I. Linia Władysława Getlera w Skrzeszewie: 1) Władysław Getler (ur. 25 grudnia 1886 r., zm. 8 maja 1966 r.) – żona: Maria z domu Góral 2) ich syn: Mieczysław Getler (ur. 1919 zm. 10 sierpnia 1967 r.), żona: Eugenia z domu Choma 3) ich syn: Wiesław Getler (ur. 1945 zm. 21.02.2008). Wszyscy trzej wymienieni byli młynarzami we wsi Skrzeszew, gm. Repki, pow. sokołowski. Młyn wodny w tym miejscu (na rzece o nazwie Myśla) istniał z pewnością już w I połowie XIX wieku, jest bowiem zaznaczony na Mapie Kwatermistrzowstwa; wspomina o nim także “Słownik geograficzny”: http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/723 Władysław Getler w miejsu dawnego drewnianego młyna zbudował nowy, turbinowy. Plan tego młyna, datowany na 1922 r. zachował się w AP w Lublinie: http://www.szukajwarchiwach.pl/35/403/0/5.5/2280?q=gettler&wynik=1&rpp=15&page=1#tabSkany Mieczysław Getler obok tegoż młyna turbinowego zbudował nowy młyn elektryczny, który do dziś stoi w Skrzeszewie: https://goo.gl/maps/oszV6 Ostatnim młynarzem w tym młynie był Wiesław Getler. Młyn zaprzestał działalności z powodów ekonomicznych w latach 90. XX w. Zdjęcia grobów na cmentarzu w Skrzeszewie: m.in. Stanisław z żoną i Władysław z żoną: http://i.imgur.com/wu5mHBe.jpg Mieczysław z żoną i Wiesław: http://i.imgur.com/lh9nGLX.jpg II. Linia Józefa Getlera w Bielanach: O tej rodzinie mam skromniejsze informacje: 1) Józef Getler (ur. 1905 zm. 28.09.1983 r.), żona: Magdalena Zdjęcie ich grobu na cmentarzu w Rozbitym Kamieniu: http://www.sikorskich.republika.pl/galeria/RozbityKamien/RozbityKamien45.JPG Młynarzem był tu także Zbigniew Getler (jednak na razie nie mam pewności, czy chodzi o syna Józefa czy np. wnuka albo brata). Józef ok. 1930 r. zakupił drewniany młyn w Kownaciskach k. Siedlec, rozebrał go i ponownie złożył we wsi Bielany (obecnie wieś gminna w powiecie sokołowskim). Młyn do dziś stoi na uboczu wsi Bielany, choć jest w opłakanym stanie i oczwiście od wielu lat jest nieużywany. Jego zdjęcia można znaleźć tutaj: http://szlakiibezdroza.blogspot.com/2014/02/bielany-podlaskie.html

Robert Wielgórski