Księga metrykalna

Genealogia młynarska

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż

Fragment grafiki Vittorio Zonca z 1607 r. BiblOdyssey
Fragment grafiki Vittorio Zonca z 1607 r. BiblOdyssey

Specyfika zawodu powodowała, że młynarze bardzo często zawierali związki małżeńskie w obrębie własnej profesji. W ten sposób powstawały wielopokoleniowe rody młynarskie. Badania genealogiczne nad młynarskimi rodami nie są łatwe, bo o ile nazwiska dziedziczne młynarzy wywodzących się ze szlachty lub mieszczaństwa utrwaliły się już w późnym średniowieczu, pośród warstwy chłopskiej często wykazywały się one brakiem stabilności aż do wieku XIX . Dodatkowy wpływ na późne utrwalanie się nazwisk chłopskich młynarzy miał fakt, że w społecznościach wiejskich rzemieślnik był jednostką powszechnie znaną, i w metrykach tak zwanych trydenckich obok imienia podawano zamiast nazwiska nazwę zawodu np. młynarz albo molitor . Co więcej często potomkowie chłopskich młynarzy ,,uszlachcali” swoje nazwisko, przykładowo: ojciec Iwaniak, potomkowie Iwaniccy.

Wilkierz cechu młynarzy w Bninie, z 1692 r.
Wilkierz cechu młynarzy w Bninie, z 1692 r. Skan, Archiwum Państwowe w Poznaniu. Zobacz cały dokument
Książeczka z 1910 r.Scan APP
Książeczka czeladnicza z 1910 r. Skan Archiwum Państwowe w Poznaniu. zobacz całą książeczkę

W miastach organizowali się w cechy. Cech nadzorował edukację młynarzy,  prowadził ewidencję uczniów, czeladników i mistrzów. Edukacja młynarza trwała nawet kilkanaście lat. Zaczynała się często już w wieku 13 lat od przyjęcia przez mistrza na czterotygodniowy okres próbny, po okresie próbnym, mistrz zawierał z rodzicami ucznia, umowę o przyjęciu do terminu potwierdzaną przez starszego lub podstarszego cechu. W umowie uczeń zobowiązywał się do posłuszeństwa,  szanowania mistrza i jego rodziny oraz gorliwość w nauce, mistrz zaś gwarantował uczniowi utrzymanie, ubranie oraz pokrycie kosztów wyzwolenia na czeladnika. Po zawarciu umowy, uczeń wpisywany był do cechowej księgi  uczniów.  Nauka trwała od 3 do 5 lat. Po jej ukończeniu na wniosek mistrza uczeń był wyzwalany na czeladnika i wpisywany do księgi czeladników.
Aby zostać mistrzem, czeladnik musiał zdać egzamin mistrzowski, polegający na ,,wyrobieniu sztuki młynarskiej”, czyli wykonaniu jakiejś części mechanizmu młyna,  n.p. cewii, lub koła palecznego, oraz wykazaniu się pełną umiejętnością obsługi młyna.

W zakładce genealogia młynarska publikujemy nazwiska, imiona i inne informacje jakie udało się nam zebrać na temat młynarzy w układzie alfabetycznym. Niekiedy ta sama osoba ze względu na różną formę zapisu jej nazwiska w aktach może znajdować się w indeksie alfabetycznym pod różnymi literami. Biogramy zostały opracowane na podstawie naszych własnych poszukiwań oraz dzięki informacjom przekazanym przez potomków młynarzy, bardzo wielu  genealogów oraz portale genealogiczne zwłaszcza genealodzy.pl  oraz lubgens.eu.
Skróty użyte w biogramach:
A.S.C. – akta stanu cywilnego
m. – małżeństwa
u. – urodzenie
z. – zgony.

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż