Mącznia i mątwica staropolskie nazwy młynów

Autor: Ryszard Mączka

Zanim przyjęły się u nas nazwy „młyn” i „młynarz” funkcjonowały od dawien dawna polskie nazwy: „mącznik”, „mączarz” „mącznia” (Słownik polszczyzny XVI wieku), „mączkowanie” (Słownik Doroszewskiego).

A jeszcze dzisiaj w polskiej nomenklaturze zawodowej funkcjonuje stara nazwa „mączkarz” jako producenta „mączki”. W „Słowniku staropolskim” zachowała się jeszcze stara nazwa „mątwica” jako nazwanie dawnego młyna.  Pierwszymi polskimi młynarzami byli niewątpliwie „mącznicy”. Zachowały się jeszcze w Wielkopolsce nazwy wsi służebnych, gdzie ci mącznicy produkowali dla dworów i grodów mąkę na większą skalę. Sprowokowała mnie do tego wstępu informacja o starosłowiańskim „kołowaju” z Chorwacji. Młyny wodne i wiatrowe pojawiły się u nas dopiero w związku z kolonizacją niemiecką. „Prominenci” miejscy i wiejscy zwani „wójtami” i „sołtysami” byli pierwszymi właścicielami „młynów” ,jatek, karczem itp, kilku parceli i ziemi wokół miasta. Wszystko to mogli dzielić, przekazywać według swej woli.